Vrijwilligerswerk als springplank: hoe inburgeraars en organisaties elkaar versterken
Wij krijgen regelmatig kandidaat-vrijwilligers aan ons infopunt Vrijwilligerswerk in Muntpunt die een inburgeringscursus volgen. Hoe kan vrijwilligerswerk het best bijdragen aan het integratieproces en wat houdt een inburgeringstraject precies in?
In dit interview vertelt Lene Vranken, Lokale Coördinator Integratie bij het Agentschap Integratie en Inburgering – BON, alles over hoe een inburgeringstraject eruit ziet in Brussel, de kansen die vrijwilligerswerk biedt voor inburgeraars en hoe organisaties hierin een cruciale rol kunnen spelen.
Hoe ziet een inburgeringstraject er precies uit, en verschilt dat tussen Brussel en de rest van het land?
Een inburgeringstraject bestaat uit 4 pijlers: de lessen maatschappelijke oriëntatie, Nederlandse les, een inschrijving bij VDAB of Actiris en het participatietraject. Een belangrijk verschil in het inburgeringstraject in Vlaanderen en Brussel, is dat het participatietraject, ook wel de 4e pijler genoemd, niet verplicht is in Brussel. In Brussel zijn enkel de lessen maatschappelijke oriëntatie en de Nederlandse les verplicht om je inburgeringsattest te behalen.Â
Inburgeraars In Brussel kunnen ervoor kiezen een participatietraject op te nemen in hun contract. Ze engageren zich dan om 40 uur te participeren aan een activiteit naar keuze. De activiteit moet in een Nederlandstalige context doorgaan én je moet in interactie kunnen treden met anderen. Een theatervoorstelling behoort dus niet tot de opties, een sportactiviteit in groep of vrijwilligerswerk wel.
Veel enthousiasme voor vrijwilligerswerk!
De inburgeraar kan zelf op zoek gaan in het ruime Brusselse aanbod, of kan een trajectbegeleider om hulp vragen. Samen puzzelen ze dan een programma bij elkaar dat aansluit bij de interesses van de inburgeraar. Bij Bon zien we dat er vooral voor vrijwilligerswerk veel enthousiasme is. Sporten, de buddywerking van FMDO of een socio-culturele activiteit zijn ook populair.
Wat moet een organisatie die vrijwilligerswerk wil aanbieden aan inburgeraars weten?
Wij hebben zelf ook een vrijwilligerswerking en spreken dus uit ervaring. Er zijn vrijwilligers die helpen bij naschoolse opvang, begeleiding bij sportactiviteiten, buurtprojecten en nog zoveel meer.
Doorheen de jaren bouwden we heel wat ervaring op in het vinden en begeleiden van vrijwilligers. Â
Inburgeraars zien vrijwilligerswerk vaak als een mooie kans om hun Nederlands te oefenen. Door duidelijk Nederlands te spreken en niet meteen over te schakelen naar een contacttaal, kan je hen hier bij helpen. Spreek langzaam en duidelijk, vermijd beeldspraak en dialect en gebruik korte, actieve zinnen. Daarmee kom je al een heel eind!
Hoe pak je dat aan als organisatie? Wel, start met een goeie briefing. Om goed te kunnen meedraaien in een organisatie is er vaak veel impliciete kennis nodig. Neem je tijd om de hele werking toe te lichten. Introduceer de vrijwilliger bij de collega’s. Zo weet iedereen ook wie wie is.
Bekijk een vrijwilliger als een nieuwe collega die binnenkomt in een organisatie.
Toon appreciatie. Een kleine attentie, een publieke bedanking, een vermelding in het lokale krantje … Erkenning betekent veel voor mensen!
Werk je met een groep vrijwilligers? Organiseer dan een laagdrempelige activiteit om het groepsgevoel te versterken. Zo voelen je vrijwilligers zich verbonden met elkaar en met je organisatie. Blijf in je vrijwilligers investeren, geef hen de mogelijkheid om bij te leren en hun vaardigheden te ontwikkelen. Misschien maken ze ooit deel uit van je vaste ploeg!
Heeft de inburgeraar een bewijs van deelname nodig voor zijn participatietraject? Hoe pak je dit aan als organisatie?
Inburgeraars die vrijwilligerswerk doen in het kader van het participatietraject, zullen je vragen om een bewijs van deelname. De inburgeraar gaat immers een engagement aan om 40 uur te participeren en moet dit ook aantonen bij de trajectbegeleider. Er bestaan standaardsjablonen, maar ook een bewijs van de organisatie of zelfs een WhatsApp-berichtje volstaan.
Wat is belangrijk om te benadrukken?
- In Brussel is het participatietraject niet verplicht, maar wel een waardevolle kans voor inburgeraars die willen groeien via vrijwilligerswerk.
- Vrijwilligerswerk biedt taalkansen, netwerkopbouw en maatschappelijke participatie.
- Maak het makkelijk voor iedereen: hou de gepresteerde uren netjes bij en geef een bewijsje mee aan de vrijwilliger voor zijn trajectbegeleider.